انتقاد بیجا از سیاست ارزی بانک مرکزی

به گزارش راهبرد معاصر؛ مجیدرضا حریری رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین  در ارتباط با اظهارات محمدرضا پورابراهیمی رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس که سیاست‌های ارزی بانک مرکزی را عامل کاهش صادرات کالا دانسته بود، گفت: بنده مخالف اینگونه اظهارنظرات هستم و به دلایلی که عرض می‌کنم آن را کارشناسی نمی‌دانم؛ به طور کلی انتقاد رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس نسبت به اجرای مجموعه اقداماتی است که به عنوان سیاست‌های تثبیت معروف شده، البته من با اطلاق واژه "تثبیت" به این سیاست‌ موافق نیستم؛ اما به این اسم معروف شده است.

وی ادامه داد: در حال حاضر بانک مرکزی بعد از مدتی نابسامانی در حوزه ارز، توانسته است سیاست‌های خود را هرچند به طور نسبی، به گونه‌ای پیش ببرد که بازار را در آرامش نگه دارد، این موضوع نشان می‌دهد که اجرای این سیاست‌ها موفقیت‌آمیز بوده است.

رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین ادامه داد: بانک مرکزی سیاست‌های خود را در دو سال اخیر به‌صورت جدی پیاده‌سازی کرده است، تقریباً مشابه همان اقداماتی که زمان ریاست آقای همتی به آن توجه ویژه می‌شد. به طور خلاصه، شالوده اصلی این سیاست این است که در خصوص ارز، فقط یک نهاد باید تصمیم‌گیری کند و آن نهاد، بانک مرکزی است، به عبارت دیگر تمام منابع ارزی از جمله ارزهای حاصل از صادرات کالاهای غیرنفتی بایستی تحت کلید و در اختیار بانک قرار گیرد و خارج از محدود نظارتی بانک مرکزی، هیچگونه مبادله ارزی صورت نگیرد.

حریری افزود: برای مثال رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس در اظهارات خود اصرار داشت بازگشت ارز حاصل از صادرات محصولی مانند پسته را زیر سؤال ببرد، این در حالی است که پیش‌بینی می‌شود ارزش صادرات پسته امسال حدود 2 میلیارد دلار باشد، این رقم غیرقابل چشم‌پوشی است و ارز حاصل از صادرات این کالا هم حتماً باید تحت نظارت بانک مرکزی در چرخه رسمی تجارت کشور به کار گرفته شود.

نمایندگان برای کسب رأی پوپولیستی حرف می‎‌زنند

وی با اشاره به نزدیکی ایام انتخابات مجلس و افزایش اظهارات غیرکارشناسی بدون درنظرگرفتن تبعات آن برای آینده کشور بیان کرد: از نظر بنده، مورد نقد قراردادن سیاست‌های بانک مرکزی با رویکرد پوپولیستی بیشتر به ایام انتخابات برمی‌گردد، پیش‌بینی می‌شود از این جنس اظهارات که نمایندگان برای کسب آرا برای دور بعدی مجلس مطرح می‌کنند، بیشتر شنیده خواهد شد. این در حالی است که آمیخته شدن بحث‌های اقتصادی با مباحث عوام‌‎فریبانه و سیاسی مخرب است. در واقع موضوعات اقتصادی، سرنوشت بلندمدت کشور را رقم می‌زنند و نباید دستمایه اغراض شخصی کوتاه‌مدت شود.

آیا صادرات کالاهای غیرنفتی کاهش یافته است؟

رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین در خصوص اظهارات رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس مبنی بر اینکه علت منفی شدن بی‌سابقه تراز تجاری و کاهش صادرات در نیمه نخست امسال ریشه در سیاست‌های ارزی بانک مرکزی دارد، گفت: وضعیت صادرات کشور تقریباً یک دهه است که تغییر محسوسی نداشته است؛ به طور مثال سال گذشته می‌گفتند که در صادرات رکورد زده‌ایم؛ اما این امر فقط به دلیل بالابودن قیمت مواد اولیه محقق شد. در واقع صادرات ما در سال 1401 که 54 میلیارد دلار بود، از نظر وزنی نسبت به سال 1400 کاهش داشت اما چون قیمت‌ها بالا رفته بود این موضوع به چشم نمی‌آمد.

وی ادامه داد: در سال جاری، صادرات ما از نظر وزنی حدود 27 درصد افزایش هم داشته است اما از نظر ارزشی حدود 3 درصد کاهش داشته چراکه مواد اولیه ارزان شده است. شاکله صادرات ما، صدور مواد اولیه است و حدود 70 درصد صادرات غیر نفتی، یا صادرات محصولات بر پایه نفت یا بر پایه محصولات معدنی است. در واقع این موضوع در میان عامه مردم معروف است به خام‌فروشی.

حریری با بیان اینکه که قیمت مواد اولیه به‌صورت جهانی تعیین می‌شود، اظهار داشت: قیمت مواد اولیه ممکن است بنا به هر دلیلی تغییر پیدا کند؛ به طور مثال در سال گذشته قیمت مواد اولیه به علت خروج از رکود دوران کرونا بسیار بالا رفته بود در نتیجه آمار صادرات ما نیز رکورد زد. از طرفی در سال جاری باتوجه‌به اینکه بیشتر صادرات می‌کنیم، اما از نظر ارزش صادرات با کاهش مواجه شدیم.

سازوکار بازگشت ارز حاصل از صادارت نیاز به اصلاح دارد

رئیس اتاق بازرگانی مشترک ایران و چین ضمن اشاره به اینکه تعیین نرخ ارز حاصل از صادرات نیاز به بازنگری دارد، اظهار داشت: سیاست‌ بانک مرکزی مبنی بر اینکه ارزهای صادراتی به چرخه رسمی تجارت کشور بازگردد، صحیح است اما در این بین در خصوص نرخ تعسیر ارزهای صادراتی نکاتی وجود دارد که قابل تأمل بوده و قابل بحث است؛ به اعتقاد بنده نباید همه کالاها را به یک ‌چشم نگاه کرد و کالاهای صادراتی می‌بایست با توجه به یارانه‌ای که برای تولید دریافت می‌کنند، دسته‌بندی شوند و نرخ ارز حاصل از صادرات نیز متناسب با این دسته‌بندی در نظر گرفته شود./ تسنیم